Een uiltje knappen…

Bosuil / Tawny Owl
Bosuil / Tawny Owl

Het waarnemen van uilen overdag is lastig. Ze zijn meestal ’s nachts actief, zijn niet heel algemeen en  hebben zeer goede camouflagekleuren . In de winter is het vaak iets makkelijker om uilen te zien, aangezien bomen en struiken dan geen blad dragen. Uilen zijn in de winter ook vocaal meer te horen. Bosuilen beginnen bijvoorbeeld  al vanaf eind november tot begin januari met het bezetten van hun territorium en het roepen voor het vrouwtje. De roep van het mannetje bosuil is mysterieus en wordt door vele regisseurs toegevoegd aan films of series om deze spannender te maken.  Bosuilen zitten in de winter meestal in koppels. Het vrouwtje zit soms al op de eieren en het mannetje zit dan roestend nabij het nest.

Bosuil / Tawny Owl
Bosuil / Tawny Owl
Bosuil / Tawny Owl
Bosuil / Tawny Owl

Roestplaatsen

Er zijn ook uilen in Nederland die gezamenlijk roesten gedurende de wintermaanden. Het gaat dan vaak om ransuilen. Ransuilen kun je op de meest uiteenlopende plaatsen aantreffen. Regelmatig roesten ze in groepen in de nabijheid van mensen.  Een grote groep ransuilen in een solitaire boom op een schoolplein  haalde deze winter het NOS journaal.  Ransuilen beginnen vanaf nu ( eind februari / begin maart) met het vormen van koppels en het bezetten van territoria. Qua uiterlijk zijn ze een stuk slanker dan bosuilen en hebben twee kenmerkende ‘pluimpjes’ bovenop de kop.

Ransuil
Ransuil /  Long-eared Owl

‘Day-roost experts’

Afgelopen weken heb ik een reis gemaakt door Sri Lanka.  Vogelaars vanuit de hele wereld bezoeken dit land. Voor  buitenlandse vogelaars, inclusief mijzelf, is het bijna onmogelijk om zelf een uil te vinden.  De lokale bevolking is zich hiervan bewust en sluit hier goed op aan. Getrainde trackers en gidsenbureaus hebben zich de afgelopen jaren ontwikkeld als experts in het lokaliseren van roestende uilensoorten. Een hele zeldzame soort van Sri Lanka is de Serendipdwergooruil ( Serendibs scops owl) Deze endemische uil is pas in 2001 ontdekt en komt alleen voor op Sri Lanka. Middenin het tropisch regenwoud, tientallen meters buiten de vaste wandelpaden werd deze zeldzaamheid voor ons aangewezen. Zelfstandig was het onmogelijk geweest om dit zeer goed gecamoufleerde uiltje te vinden in het immens grote woud.

Serendibs Scops Owl / Serendibsdwergooruil
Serendibs dwergooruil / Serendibs Scops Owl ( Sri Lanka ’15

Uil als verdienmodel

In Tissamaharama ontmoette ik de 24-jarige Sirantha die alles weet van de lokale bruine visuil. Sirantha realiseert zich, dat er jaarlijks vele vogelaars interesse hebben in deze imposante uil. Dagelijks struint hij dan ook de rivieroevers af op zoek naar deze vogel.  Tegen een vergoeding laat hij hem zien aan vogelaars. Op deze wijze is dit voor hem een inkomstenbron.

Langs een smalle rivierloop, net buiten de stad Tissamaharama heeft hij ons op gepaste afstand de geheimzinnige uil laten zien. Verscholen in het bladerdek , ver van de gebaande paden zat een joekel van een bruine visuil. Enorm knap gevonden!

Het was een bijzondere ervaring om te zien dat de lokale bevolking er alles aan doet  om verstoring van de uil te voorkomen. Het is natuurlijk erg mooi meegenomen dat deze fraaie soortgroep ook nog voor inkomsten zorgt voor de vrij arme bevolking in Sri Lanka .

Bruine Visuil / Brown Fish Owl
Bruine Visuil / Brown Fish Owl ( Sri Lanka 2015)
Collared scops owl / Indische dwergooruil
Indische dwergooruil / Indian scops owl  ( Sri Lanka 2015)
Advertenties

Oog in oog met een das!

das 4
Das / Meles Meles

Zo lang er nog geen gedocumenteerde waarneming van een wolf in Nederland is verschenen blijft de das het grootste landroofdier van ons land. Meles Meles laat zich echter niet zomaar bekijken! Het duurde ruim 24 jaar voordat ik mijn eerste das in Nederland ben tegengekomen. In de schemer, als een schim, stak die over op een fietspad in Nationaal park Veluwezoom. Kleur was bijna niet meer te onderscheiden en het dier verdween uit beeld in een ontoegankelijk deel vol varens. Ik had er één gezien……..

Buitenkans XXL

das 3
Das / Meles Meles

Het duurde tot de zomer van 2014 totdat ik weer een kans kreeg. Noem dat maar gerust een enorme buitenkans! In de wandelgangen pikte we op dat er een ‘dagactieve’ das aanwezig was op een weiland ergens in Zuidwest Friesland. Een buitenkans moet je aangrijpen! Op een weiland, pal langs een vrij drukke provinciale weg , zagen we opeens een grote dikke witte kop met twee markante zwarte strepen. Onmiskenbaar een das!

In enkele greppels speurde het dier naar wormen en ik besloot op mijn buik te gaan liggen. De das kroop tot 5 meter naar mijn lens….snuffelde wat en draaide weer om. Ik lag oog in oog met een das.

Een zeer bijzondere waarneming. Dassen staan immers bekend als vrij schuwe nachtdieren en worden zelden waargenomen in een open veld.

Status

Het gaat gelukkig goed met dassen in Nederland. Door vele beschermingsplannen komen er nu 5000-6000 dassen in Nederland voor. De verspreiding van dassen neemt toe. In 2014 werden er waarnemingen gedaan in West-Brabant op de grens met Zeeland. Vereniging Natuurmonumenten publiceerde recent dit filmpje https://www.natuurmonumenten.nl/nieuws/video-dassen-in-de-dintelse-gorzen  op hun website.

das 1
Das / Meles Meles

Door robuuste groene verbindingen kan de verspreiding van de das alleen maar toenemen. Wat betreft voedsel zijn ze niet bijzonder kieskeurig. Natuurlijke vijanden hebben ze niet. Jaarlijks vallen er wel regelmatig slachtoffers. Oorzaken zijn vaak het verkeer en verdrinking. Door de toename van de soort in Nederland zullen ze de komende jaren meer gaan zwerven en bestaat de kans dat ze hun verspreidingsgebied echt gaan uitbreiden. Misschien verwelkomen we straks ook de eerste das voor Zuid-Holland?

das 2
Das / Meles Meles